Hòn non bộ đẹp không chỉ nằm ở dáng đá hay cây xanh, mà ở cách gia chủ bố trí tiểu cảnh hài hòa với không gian sân vườn tổng thể. Khi sắp xếp đúng nguyên tắc tỷ lệ và hướng đặt, sân vườn trở nên gọn gàng, dễ chăm sóc và mang lại sinh khí phong thủy. Bài viết hướng dẫn chi tiết từng bước để quý vị tự tạo điểm nhấn xanh mát cho nhà ở.
Tìm hiểu về hòn non bộ và ý nghĩa trong sân vườn
Hòn non bộ (hay giả sơn) là nghệ thuật xây dựng, sắp đặt các mô hình núi đá thu nhỏ, kết hợp cùng cây xanh, thác nước và hồ cá. Trong kiến trúc nhà ở, đặc biệt là nhà gỗ cổ truyền, non bộ đóng vai trò như một bức tranh thiên nhiên cô đọng, giúp làm mềm đi các đường nét kiến trúc thô cứng.
Về mặt ý nghĩa, hòn non bộ đại diện cho sự ổn định (núi) và tài lộc (nước). Khi được bố trí đúng cách, tiểu cảnh này giúp cân bằng âm dương, điều hòa không khí và mang lại cảm giác thư thái cho gia chủ sau những giờ làm việc căng thẳng.
Nguyên tắc bố trí hòn non bộ đẹp, hài hòa không gian
Để hòn non bộ đẹp thực sự tôn lên vẻ đẹp của ngôi nhà, quý gia chủ cần tuân thủ một số nguyên tắc về tỷ lệ và bố cục sau đây
Tỷ lệ giữa hòn non bộ và diện tích sân vườn
Tỷ lệ không chỉ là lớn hay nhỏ, mà là mức độ tiểu cảnh chiếm chỗ trong tầm nhìn chính và có làm cản lối đi, cản thoáng hay không. Gia chủ nên ước lượng diện tích tiểu cảnh (gồm cả hồ nước, viền sỏi, bệ đá) theo mức vừa đủ để làm điểm nhấn, tránh chiếm quá nhiều diện tích sinh hoạt của sân.
Hòn non bộ đẹp nên đặt gọn trong khu ngắm cảnh, đồng thời chừa khoảng trống quanh tiểu cảnh để vệ sinh lá rụng, xử lý rêu và kiểm tra bơm nước khi cần. Nếu sân nhỏ, gia chủ ưu tiên non bộ mini hoặc non bộ khô đặt sát góc để sân vẫn thoáng và dễ sử dụng. Gia chủ cũng nên kiểm soát độ cao nhìn, đứng từ hiên nhìn ra, hòn non bộ không nên che kín mặt tiền hoặc chắn trục gió chính. Với nhà có tường rào cao, có thể dùng nền cây thấp và đá vừa tầm để tiểu cảnh không bị lọt thỏm so với mảng tường phía sau.
Cách sắp xếp đá – cây – nước cân đối tổng thể
Để bố cục đá – cây – nước hài hòa, gia chủ cần tạo thế “cao – trung – thấp” rõ ràng, có khối chính làm tâm điểm và các yếu tố phụ làm nền. Cách sắp xếp này giúp hòn non bộ đẹp, nhìn tự nhiên như núi rừng thật, tránh cảm giác gượng ép hay rối mắt.
- Về đá: Nên có 1 khối đá chính (ngọn chủ) cao nhất làm tâm điểm, kết hợp 2-4 khối đá phụ (ngọn khách) thấp hơn bao quanh. Số ngọn núi lẻ tạo nhịp tự nhiên, tránh số chẵn dễ gây cảm giác đối xứng cứng nhắc. Gia chủ xếp đá lệch nhau về cao thấp, hướng nghiêng để tạo động, không đặt thẳng hàng hay bằng phẳng. Dùng chung 1 loại đá (đá san hô, đá lũa, đá cuội) cho cả cụm để màu sắc, vân liền mạch, tránh pha nhiều loại làm tổng thể vụn.
- Về cây: Chọn cây lá nhỏ, dáng bonsai hoặc cổ thụ (tùng, si, bách, trúc nhật) trồng thưa trên đỉnh và sườn núi chính. Mỗi ngọn núi chỉ cần 1 cây chủ, vài cây phụ làm nền, tránh trồng dày gây rối và khó tỉa. Cây phủ nền chân núi (cây kim tiền thấp, rêu, cỏ lá gừng) giúp chuyển lớp mượt từ đá xuống đất.
- Về nước: Nếu có thác, đặt miệng thác ở sườn núi chính, chảy xuống hồ thấp nhất để tạo đường cong mềm mại tụ vào. Hồ nước đặt lệch (không chính giữa), viền sỏi trắng hoặc cuội đen làm lớp đệm, tăng cảm giác sâu. Bơm đặt kín đáo, nước chảy mảnh êm (chiều cao thác dưới 1m với sân nhỏ) để tránh ồn và bắn nước ra lối đi.
Cách bố trí này giữ tiểu cảnh gọn trong tầm nhìn 3-5m, dễ ngắm từ hiên nhà mà không che khuất. Quý gia chủ cho biết diện tích sân và có làm hồ nước không, để tôi gợi ý cụ thể số khối đá và vị trí cây phù hợp.
>> Xem thêm: Rui mè nhà gỗ: Cấu kiện kiến tạo mái nhà bền vững
Tạo điểm nhìn để tăng chiều sâu cảnh quan
Điểm nhìn chính quyết định hòn non bộ đẹp có nổi bật hay không, giúp sân vườn nhỏ trông rộng và sâu hơn dù diện tích hạn chế. Gia chủ nên xác định 1-2 vị trí thường đứng ngắm nhất: từ phòng khách nhìn ra, từ lối vào nhà, hoặc từ hiên để xoay mặt đẹp của non bộ đúng hướng đó.
Về cách tạo chiều sâu, bố cục theo lớp thường hiệu quả: lớp gần là mặt nước/viền sỏi, lớp giữa là khối đá chính, lớp sau là cây nền hoặc mảng tường trang trí. Cách xếp lớp này giúp mắt có điểm dừng và cảm giác sân vườn rộng hơn. Nếu phía sau là tường trống, có thể dùng cây nền cao vừa phải hoặc mảng ốp đá/tre để làm phông, tránh để tiểu cảnh trôi vào nền.
Ngoài ra, gia chủ nên giữ một khoảng trống có chủ đích quanh tiểu cảnh (khoảng thoáng) để tôn khối đá và hạn chế bừa bộn. Ban đêm có thể dùng ánh sáng hắt nhẹ vào ngọn chủ và một mảng cây nền để tạo chiều sâu, tránh chiếu dàn đều gây phẳng.
Cách chọn vị trí đặt hòn non bộ đẹp cho sân vườn
Vị trí đặt hòn non bộ ảnh hưởng trực tiếp đến công năng sử dụng và thẩm mỹ của sân vườn. Với nhà phố hoặc biệt thự, vị trí góc sân hoặc sát tường rào thường được ưu tiên để không cản trở lối đi lại.
Đối với quần thể nhà gỗ sân vườn, hòn non bộ thường được kết hợp với hồ cá Koi và chòi lục giác, đặt ở phía trước nhà minh đường để tụ thủy, tụ tài. Tuy nhiên, cần lưu ý không đặt khối đá quá lớn chắn ngay chính giữa cửa ra vào, gây cản trở vượng khí lưu thông vào nhà. Ngoài ra, quý gia chủ cũng nên tránh đặt non bộ ở vị trí “trung cung” (tâm của ngôi nhà hoặc sân) nếu không có thiết kế đặc biệt, vì đây là nơi cần sự tĩnh tại và thoáng đãng.
Để sở hữu một khuôn viên sân vườn với hòn non bộ đẹp, chuẩn phong thủy, quý vị nên tìm đến các đơn vị chuyên nghiệp. Nhà Gỗ Phúc Lộc và Kiến Trúc Phúc Lộc là những đơn vị uy tín, có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế và thi công nhà gỗ kết hợp sân vườn cảnh quan truyền thống. Tại đây, quý gia chủ sẽ được tư vấn các phương án bố trí tiểu cảnh hài hòa nhất với kiến trúc ngôi nhà, từ việc chọn đá, chọn cây cho đến lắp đặt hệ thống lọc nước hiện đại, đảm bảo công trình bền đẹp với thời gian.
Thông tin về nhà gỗ Phúc Lộc
Số điện thoại: 0973812666
Nhận tư vấn thiết kế: Th.s kiến trúc sư Nguyễn Huy Khiêm
Xưởng sản xuất: xã Cần Kiệm, huyện Thạch thất, Tp Hà Nội (dưới chân núi chùa Tây Phương)
>Tham khảo thêm video về nhà gỗ truyền thống Bắc Bộ
>Tham khảo thêm những dự án nhà gỗ đẹp